تبلیغات
دوست داشتنی - سیزده بدر جشنی برگرفته از زمان و طبیعت
سیزده بدر جشنی برگرفته از زمان و طبیعت ...

چرا سیزده؟ شومی یا تیشتر روزی؟ باوری هست که شمار “سیزده” مارا از شگونی وخجستگی دوازده دور میکند.میدانیم که هفت ودوازده از سپندترین و آیینی ترین اعداد و نشانه ی سرآمدگی و کمال اند.سیزده سرآمدگی دوازده را ازبین میبرد و به همین دلیل شگون ندارد..ایرانیان برای اینکه از زیان و گجستگی این روز در امان

چرا سیزده؟ شومی یا تیشتر روزی؟

باوری هست که شمار “سیزده” مارا از شگونی وخجستگی دوازده دور میکند.میدانیم که هفت ودوازده از سپندترین و آیینی ترین اعداد و نشانه ی سرآمدگی و کمال اند.سیزده سرآمدگی دوازده را ازبین میبرد و به همین دلیل شگون ندارد..ایرانیان برای اینکه از زیان و گجستگی این روز در امان بمانند به آغوش طبیعت پناه میبرند و به جایی که رود هست و سبزی.

 

 

اما به نظر میرسد که نحس بودن سیزده ربطی به فرهنگ ایرانی ندارد و گویا در پی گسترش روابط ایران و اروپا در عهد صفویه به ایران راه پیدا کرده…جالب است که هنوز هم در باور مردم جوامع غربی سیزده عدد شومی ست ولی چنین اعتقادی کمتر از زبان مردم ما شنیده میشود .البته در جوامع کهن ایرانی سیزده را بخاطر بخش ناپذیری اش عدد بد قلقی میدانستند.

با توجه به همه ی این موارد میبینیم که دانشمند بزرگ ایران “ابوریحان بیرونی” در اثر جاودانه ی خود” آثارالباقیه” نحوست سیزده را به کلی رد کرده و مینویسد روز سیزده نوروز بسیار خجسته و نیک ودر حقیقت به منزله ی جشن بزرگ است ,این روز بسیار نیکو و خرم است و به هیچ وجه کراهت ندارد ,ایرانیان قدیم بعداز دوازده روز جشن و شادی که به یاد دوازده ماه از سال بوده است روز سیزدهم را که روزی فرخنده ونیک است به باغ و صحرا رفته وشادی میکردند وبرای بارش باران دعا میخواندند وبدین ترتیب رسما دوره ی جشن نوروز را به پایان میرساندند.
دو: به نظر میرسد انتخاب سیزده برای جشن ایرانیان نه بخاطر نحس بودن که به این دلیل است که روز سیزدهم هر ماه خورشیدی در گاهشماری ایرانی روز تیشتر (یعنی ایزد آورنده ی باران ) است.
بنابراین چند عامل را میتوان دلیل برگزاری جشن سیزده بدر دانست:
یک: آخرین روز جشن های نوروزی ست.
دو:در این روز عملا نیمسال دوم زراعی آغاز میشود.
سه:سیزدهم فروردین نخستین تیشتر روز سال است.یعنی روز گرامیداشت و نیایش ایزد باران آور و نوید بخش سال نیک.
پس سبزه را به آب روان میسپریم که این سنت نیز در ارتباط با ایزد باران است.
آداب و رسوم: آیین های سیزده بدربسیار پرشمار و زیبا هستند
به مزارع رفتن ,گردآوری سبزه های صحرایی ,سبزه به رود سپردن ,گره زدن سبزه ,پختن آش ,خوردن کاهو سکنجبین ,بازی های گروهی ,ترانه ها و رقص های دسته جمعی ,خوراک پزی های عمومی ,بادبادک پرانی ,سوارکاری ,نمایش های شاد, هماوردجویی های جوانان ,آب پاشی ,آب بازی.
باور به تقدیر و سرنوشت
بخشی از آیین سیزده بدر مربوط به باورهایی ست که باتقدیر وسرنوشت درپیوند ست مثل فال گرفتن و گره زدن سبزه وبازکردن گره به معنی بخت گشایی…تقدیر و اعتقاد به بخت و سرنوشت باوری ست باستانی و مرتبط با کیش زروانی ..که هنوز هم زنده و پایدار است ومردم درآغاز مرحله ی جدید در جستجوبرای آینده هستند.
مشی و مشیانه
دربندهش آمده هنگام مرگ از صلب کیومرث (یا گیه مرتن که نخستین بشر آفریده ی اهورامزداست ونژاد ایران از پشت اوست) نطفه ای خارج شد ودرخاک محفوظ ماند.پس از چهل سال درمهر روز ازمهرماه (مهرگان)ازآن نطفه گیاهی به شکل دوساقه ی ریباس یا ریواس به هم چسبیده ودرهم تنیده از زمین روییدند و سپس از شکل نباتی به صورت دوانسان تبدیل یافتند.یکی مرد موسوم به مشیه ودیگری زن موسوم به مشیانه (نخستین زن و مرد آریایی ) وآن دو بعد از پنجاه سال ازدواج نمودند.به گمان نگارنده سبزه گره زدن دختران دم بخت در روز سیزده بدر به نیت شگونی ازدواج و همسریابی می تواند مرتبط با این اعتقاد اساطیری باشد
سرانجام
ما اصل چنین آیینی را که پاکسازی و پاسداشت زیست بوم است را فراموش کرده ایم و شوربختانه امروزه روز سیزده بدر بدترین روز سال برای زیست بوم است و حاصل آن تخریب و تباهی و آلودگی محیط زیست.


2نوشته شده در یکشنبه 14 فروردین 1390 ساعت 10:21 ق.ظ توسط فریبا    نظر شما ()
ویرایش شده در یکشنبه 14 فروردین 1390 ساعت 10:30 ق.ظ

صفحات :